Covid-19 Salgın Hastalığı Nedeniyle İcra ve İflas Takipleri 30.04.2020 Tarihine Kadar Durdurulmuştur 23 Mart 2020

22.03.2020 tarihli ve 31076 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 30.04.2020 tarihine kadar icra ve iflas takipleri durdurulmuştur.

Söz konusu kararın temel özellikleri ile uygulama esaslarını aşağı maddeler halinde özetlenmektedir.

1. İcra Ve İflas Takiplerinin Durması Ne Anlama Gelir?

Bu düzenleme ile ülke çapında başlatılmış ve devam etmekte olan tüm icra ve iflas takipleri hangi aşamada iseler o aşamada duracaktır. Diğer bir ifade ile açılmış icra dosyaları var olmaya devam edecek, yapılmış hacizlerin hepsi kalacak ancak yeni haciz işlemi yapılamayacak, yeni hacizler konamayacak, satışlar gerçekleştirilemeyecektir. Tüm iş ve işlemler var oldukları hali ile donacaktır.

2. Hacizler Kalkacak Mı?

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi sonucu hiçbir haczin kalkması söz konusu olamayacaktır. Tüm hacizler varlığını sürdürecek başkaca hiçbir işlem yapılmayacaktır. Satış, bankadaki paranın icra dairesine gönderilmesi vb.

3. Yeni İcra Takibi Yapılabilir Mi?

Karar’da açık şekilde yeni icra ve iflas takiplerinin alınmayacağı düzenlenmiştir. Bu nedenle söz konusu tarihler arasına icra ve iflas müdürlüklerinde yeni icra ve iflas takibi alınması yasal olarak mümkün değildir. Kimse, kimse aleyhinde yeni bir icra takibi başlatamayacaktır.

4. İcra Ve İflas Takipleri Tam Olarak Hangi Tarihler Arasında Duracak?

2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı açık şekilde icra ve iflas takip ve işlemleri 22.03.2020-30.04.2020 tarihleri arasında duracaktır.

5. İstisnası var mı ?

Nafaka alacaklarına ilişkin alacak takipleri, 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda istisna tutulmuştur. Dolayısıyla nafaka alacaklarına ilişkin icra takiplerine ilişkin prosedür, iş ve işlemler aynen uygulanmaya devam edecek. Karar nafaka alacaklarına uygulanmayacaktır. Dolayısıyla nafaka alacaklarına ilişkin icra takibi başlatılması ve ilerletilmesi mümkündür,  örneğin nafaka alacağına ilişkin bir takip başlatılabilir, başlatılmış bir takip için haciz işlemi uygulanabilecektir.

6. Coğrafi Bazda İstisna Tutulan Şehir Ya Da Bölge Var Mıdır?

İcra ve iflas takiplerinin durdurulmasına ilişkin 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı “yurt genelinde yürütülen” tüm icra ve iflas takipleri bakımından getirilmiş bir düzenlemedir. Bu nedenle herhangi bir şehir, bölge, yargı çevresi sınırlandırması olmaksızın yurt genelinde uygulanacaktır.

7. 22.03.2020-30.04.2020 Tarihleri Arasına Ve Yurt Genelinde Duran İcra Ve İflas Takip İşlemleri Nelerdir?

Karar’da belirtilen tarihler arasında konusu nafaka alacağı olmayan “tüm” icra ve iflas takipleri hangi aşamada ise o aşamada durmuştur. Bu nedenle, 22.03.2020-30.04.2020 tarihleri arasına konusu nafaka alacağı olmayan yeni bir icra takip işlemi başlatmak, yeni bir iflas takip işlemi başlatmak, 22.03.2020 tarihinden önce bir tarihte başlamış icra ve iflas takiplerinde takibi ilerletici herhangi bir işlem yapmak örneğin her türlü haciz, satış, sorgu, tescil gibi taraf ile takip işlemi yapılması mümkün olmayacaktır. Ayrıca Karar metninde açık şekilde yeni icra ve iflas takiplerinin alınmayacağı açık şekilde düzenlenmiştir.

Bir kez daha altını çizmek gerekir ki 22.03.2020-30.04.2020 tarihleri arasında yeni icra takip işlemi ve iflas takibi yapılamayacak ve ancak konusu nafaka alacağı olan alacakla bakımından yeni icra takip işlemi yapılabilecektir. Yine Karar metninde açık şekilde ihtiyati haciz kararlarının icra ve infaz edilemeyeceği de düzenlenmektedir. Diğer bir anlatımla, ihtiyati haciz kararı alınmasının öne kapatılmamışken mahkemeden alınan ihtiyati haciz kararlarının icrası ve infazı durdurulmuş, Alınan ihtiyati haciz kararlarının uygulanması engellenmiştir.

8. İhtiyat Haciz Kararları Bakımından İstisnai Bir Düzenleme Var Mıdır?

2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, tek istisnai düzenlemesini nafaka alacakları bakımından getirmiş olup ihtiyati haciz kararlarının icrası ve infazı için istisnai bir düzenleme taşımamaktadır. Bu nedenle “kural olarak” mahkemelerden ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinde bulunulmasının önü kapatılmamış ancak ihtiyati haciz kararlarının icrası ve infazı 22.03.2020-30.04.2020 tarihleri arasında durdurulmuştur. Dolayısıyla ihtiyati haciz işlemine ilişkin tamamlayıcı merasime ilişkin süre de durmuş demektir. 30.04.2020 tarihinde tamamlayıcı merasime ilişkin süre kaldığı yerden işlemeye devam edecektir. Daha açık bir anlatımla, hâlihazırda alınmış ve icrasına geçilmemiş bir ihtiyat haciz kararına ilişkin tüm süreler durmuş olup 30.04.2020 tarihinden sonra “kaldığı yerden” işlemeye başlayacaktır.

9. Kararı’nın Yasal Dayanağı Nedir?

2004 tarihli İcra ve İflas Kanunu (İİK) md. 330 “Salgın hastalık, umumi bir musibet veya harp halinde Cumhurbaşkanı kararıyla memleketin bir kısmında veya bazı iktisadi zümreler lehine muayyen bir müddet için icra takipleri durdurulabilir.” düzenlemesini taşımaktadır. Bu düzenlemenin tanığı yasal dayanaktan yararlanılarak da 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı alınmış ve icra ile iflas takiplerinin durdurulmasın karar verilmiştir.

10. Kararın Amacı Nedir?

Bilindiği üzere yeni tip corona virüsü olarak tanımlanan COVID-19 Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. Salgın hastalığın ülkemizde yayılmasının önüne geçilmesi amacıyla alınan önemler çerçevesinde de 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile icra ve iflas takibi işlemlerinin durdurulmasın karar verilmiştir.

11. 30.04.2020 Tarihinden Sonra Ne Olacak?

İcra ve iflas takip işlemleri 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30.04.2020 tarihine kadar durdurulmuştur. Bu tarihten sonra, yeni bir karar alınmaz ise, icra ve iflas takipleri hangi aşamada ise kaldığı yerden devam edecektir. Taraf ve takip işlemi yapılması olanağı yeniden elde edilecektir. 22.03.2020-30.04.2020 tarihleri arasında durmuş olan tüm süreler “kaldıkları” yerden işlemeye başlayacaktır. Dolayısıyla 04.05.2020 tarihinden itibaren icra ve iflas daireleri önlerine gelen işlemleri kaldıkları yerden yapmaya devam edeceklerdir.